درس شمارهٔ 23
احکام بیت المال، خانهٔ 2
این خانه وضع مالی پرسنده را نشان میدهد. منسوبات دیگری هم دارد، ولی بیشتر وضع مالی دیده میشود؛ پس احکام اشکال دربارهٔ همان، و تنها برای زمان حال، بیان میشود.
یک نکته را روشن کنم: خانهای که پرسش به آن مربوط است، خانهٔ حالِ آن پرسش میشود. مثلاً خانهٔ 2 خانهٔ آینده است، ولی وقتی خود پرسش به خانهٔ 2 مربوط باشد، خانهٔ 2 حال شمرده میشود، خانهٔ پیشین یعنی 1 احوال مالی گذشته و خانهٔ 3 احوال مالی آینده را میگوید. من اینجا تنها احکام حال را میگویم؛ گذشته و آینده را خودتان بسنجید.
اگر شکل سعد خارج، یعنی لحیان یا نصرة الخارج، در خانهٔ دوم بیاید، پرسنده توانگر است. پول بسیار میآید ولی خرج میشود؛ نمیماند، میآید و میرود. ولی وضع مالیاش ضعیف نیست و به کسی بدهکار نیست؛ البته ممکن است پولی به دیگران به عنوان کمک یا وام داده باشد.
اگر شکل سعد داخل، یعنی قبض الداخل یا نصرة الداخل یا عتبة الداخل، در خانهٔ دوم بیاید، پرسنده توانگر است، پول چشمگیری اندوخته و از جایی پول یا مال تازه هم رسیده است.
اگر شکل سعد منقلب، یعنی فرح یا طریق، در خانهٔ دوم بیاید، پول زود به پرسنده میرسد و زود میرود؛ بسیار کم میماند. پرسنده نه وامدار است و نه پولی اندوخته.
اگر شکل سعد ثابت، یعنی بیاض یا اجتماع، در خانهٔ دوم بیاید، پرسنده پول زیادی ندارد، ولی اندکی که پیشتر اندوخته حتماً هست و بسیار کم از آن خرج میکند، چون از امکاناتش میبیند که درآمد بیشتر دشوار است.
اگر شکل نحس خارج، یعنی قبض الخارج یا عتبة الخارج، در خانهٔ دوم باشد، پرسنده تنگدست و وامدار است. موجودی بانک یا جیبش کاملاً خالی است یا تقریباً هیچ ندارد. به سبب بدیِ اوضاع به قرض گرفتن از کسی میاندیشد. خویشان و دوستان هم یاریاش نمیکنند.
اگر شکل نحس داخل، یعنی انکیس، در خانهٔ دوم باشد، پرسنده پول دارد، ولی با رنج و درد فراوان، پس از کشمکش و کوشش و زحمت، و اندکاندک گرد آورده است. از این رو دستودلباز نیست و تا اندازهای خسیس است؛ نمیخواهد آنچه دارد خرج کند و ممکن است وامدار هم باشد.
اگر شکل نحس منقلب، یعنی عقله یا نقی، در خانهٔ دوم باشد، پرسنده پولی ندارد، بلکه وامدار است. اگر پولی هم بیاید بسیار اندک و پس از کوشش سخت است و به سبب کاری نادرست، تصمیمی نادرست یا گرفتاریای ناگهانی زود تمام میشود.
اگر شکل نحس ثابت، یعنی حمره یا جماعت، در خانهٔ دوم باشد، پرسنده پول بسیار کمی دارد و وامدار هم هست. پولی را که زمانی اندوخته از ترس خرج نمیکند، چون میاندیشد پول آینده از کجا خواهد آمد، زیرا راهی پیدا نیست.
نگارنده
دکتر مزمل حسین.